Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước giai đoạn 1911–1930
Hành trình Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước giai đoạn 1911–1930 gồm quá trình khảo nghiệm thực tiễn, tiếp cận chủ nghĩa Marx–Lenin và chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Học sinh cần hiểu ba bước chuyển: khảo sát thế giới, lựa chọn con đường cách mạng vô sản và chuẩn bị tổ chức lãnh đạo. Có thể đặt sự kiện trong dòng thời gian Lịch sử Việt Nam 1919–1945 để thấy quan hệ với phong trào trong nước.
Bối cảnh Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước
Cuối thế kỷ XIX, Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp. Phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế và các khuynh hướng đầu thế kỷ XX đều không giải quyết được nhiệm vụ giải phóng dân tộc.
Nguyễn Tất Thành khâm phục lòng yêu nước của các bậc tiền bối nhưng không tán thành việc dựa vào nước ngoài hoặc chỉ trông chờ cải cách. Người quyết định ra nước ngoài tìm con đường mới.
Ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, Nguyễn Tất Thành rời Việt Nam trên tàu Amiral Latouche-Tréville với tên Văn Ba.
Giai đoạn 1911–1917: Khảo sát thế giới bằng lao động và thực tiễn
Nguyễn Tất Thành đi qua nhiều nơi ở châu Phi, châu Mỹ và châu Âu, vừa lao động vừa quan sát xã hội. Người nhận thấy người lao động và các dân tộc thuộc địa đều chịu áp bức.
Thời gian ở Anh và Pháp giúp Người tiếp xúc với đời sống công nhân, tư tưởng dân chủ và hoạt động chính trị. Người còn khảo sát trực tiếp chính quốc đang thống trị Việt Nam.
Giai đoạn này giúp Người hình thành nhận thức quốc tế, nhưng vẫn chưa tìm thấy học thuyết giải quyết triệt để vấn đề dân tộc.
Giai đoạn 1917–1920: Từ người yêu nước đến người cộng sản
Năm 1917, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp, tham gia phong trào công nhân, gặp gỡ những người tiến bộ và gia nhập Đảng Xã hội Pháp.
Năm 1919, với tên Nguyễn Ái Quốc, Người gửi “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” tới Hội nghị Versailles, đòi các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng pháp lý. Yêu sách không được chấp nhận nhưng đưa vấn đề Việt Nam tới dư luận quốc tế.
Qua đó, Người nhận rõ các dân tộc bị áp bức phải dựa vào sức mạnh đấu tranh của chính mình.
Tháng 7/1920, Người đọc luận cương của Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa. Quan điểm gắn cách mạng vô sản với giải phóng thuộc địa giúp Nguyễn Ái Quốc tìm thấy phương hướng cứu nước.
Tháng 12/1920, tại Đại hội Tours, Người tán thành Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp. Sự kiện đánh dấu bước chuyển từ người yêu nước thành người cộng sản.
Bảng dòng thời gian hoạt động của Nguyễn Ái Quốc
| Thời gian | Sự kiện chính | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 5/6/1911 | Rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước | Mở đầu hành trình khảo sát thế giới |
| 1911–1917 | Lao động, quan sát tại nhiều nước | Nhận diện bản chất chung của chủ nghĩa thực dân |
| 1919 | Gửi Bản yêu sách của nhân dân An Nam | Đưa vấn đề Việt Nam ra dư luận quốc tế |
| 7/1920 | Đọc luận cương của Lenin | Tìm thấy phương hướng giải phóng dân tộc |
| 12/1920 | Tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp | Chuyển từ người yêu nước thành người cộng sản |
| 1921–1924 | Hoạt động tại Pháp và Liên Xô | Truyền bá vấn đề thuộc địa, phát triển lý luận |
| 6/1925 | Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên | Chuẩn bị tổ chức và cán bộ |
| Đầu 1930 | Chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản | Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam |
Giai đoạn 1921–1924: Truyền bá tư tưởng giải phóng thuộc địa
Năm 1921, Nguyễn Ái Quốc tham gia thành lập Hội Liên hiệp Thuộc địa tại Pháp, viết báo và tố cáo chính sách thực dân.
Năm 1922, báo Le Paria – Người cùng khổ ra đời, trở thành diễn đàn của các dân tộc thuộc địa.
Năm 1923, Người sang Liên Xô. Năm 1924, Nguyễn Ái Quốc dự Đại hội V Quốc tế Cộng sản và trình bày quan điểm về cách mạng thuộc địa.
“Bản án chế độ thực dân Pháp” xuất bản năm 1925 góp phần tố cáo chế độ thuộc địa và chuẩn bị tư tưởng cho cách mạng Việt Nam.
Giai đoạn 1924–1927: Chuẩn bị tổ chức và đào tạo cán bộ
Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu, tập hợp thanh niên tiến bộ, huấn luyện chính trị và xây dựng lực lượng nòng cốt.
Tháng 6/1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên được thành lập để truyền bá chủ nghĩa Marx–Lenin, đào tạo cán bộ và thúc đẩy phong trào công nhân.
Báo Thanh Niên ra số đầu ngày 21/6/1925. Các bài giảng được tập hợp thành “Đường Kách mệnh” năm 1927, trình bày mục tiêu, lực lượng và vai trò tổ chức cách mạng.
Hành trình Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước giai đoạn 1911–1930
Từ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đến các tổ chức cộng sản
Năm 1928, phong trào “vô sản hóa” đưa cán bộ của Hội vào nhà máy, hầm mỏ và đồn điền để tuyên truyền, tổ chức công nhân.
Năm 1929, Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn ra đời. Điều đó chứng tỏ khuynh hướng vô sản phát triển mạnh nhưng hoạt động riêng rẽ làm phong trào có nguy cơ chia rẽ.
Đầu năm 1930: Hợp nhất các tổ chức cộng sản
Đầu năm 1930, Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì hội nghị hợp nhất tại Cửu Long, Hương Cảng, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hội nghị thông qua Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt, xác định nhiệm vụ chống đế quốc, phong kiến và phương hướng tập hợp lực lượng.
Sự ra đời của Đảng giải quyết khủng hoảng về tổ chức lãnh đạo. Nguyễn Ái Quốc có vai trò tìm đường, truyền bá lý luận, đào tạo cán bộ và thống nhất các tổ chức cộng sản.
Điểm mới trong con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc
Con đường của Nguyễn Ái Quốc đặt độc lập dân tộc trong quan hệ với phong trào công nhân và các dân tộc bị áp bức, không dựa vào một cường quốc để chống cường quốc khác.
Quá trình 1911–1930 kết hợp thực tiễn với lý luận, vấn đề dân tộc với giai cấp và mục tiêu giải phóng với xây dựng tổ chức. Vì vậy, hành trình không dừng ở năm 1920 mà tiếp tục tới khi có lực lượng lãnh đạo thống nhất năm 1930.
Học sinh có thể dùng hệ thống lý thuyết Lịch sử lớp 12 để liên hệ với phong trào yêu nước sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
Cách ghi nhớ chuyên đề theo 4 bước
- 1911–1917: Đi và quan sát – khảo sát nhiều xã hội, nhận ra bản chất của áp bức thuộc địa.
- 1917–1920: Tìm thấy con đường – hoạt động tại Pháp, tiếp cận luận cương Lenin và lựa chọn cách mạng vô sản.
- 1921–1929: Chuẩn bị lực lượng – truyền bá lý luận, viết báo, đào tạo cán bộ và xây dựng tổ chức.
- 1930: Thống nhất lãnh đạo – chủ trì hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Khi đánh giá vai trò, hãy nhóm đóng góp thành: chuẩn bị tư tưởng – chính trị, chuẩn bị tổ chức – cán bộ và thống nhất các tổ chức cộng sản.
Xem thêm: Đề thi học sinh giỏi Lịch sử 12 và các chuyên đề ôn tập
Kết luận
Hành trình Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước giai đoạn 1911–1930 là quá trình chuyển từ khảo nghiệm thực tiễn đến lựa chọn đường lối và xây dựng lực lượng cách mạng. Từ Bến Nhà Rồng, Người đi qua nhiều quốc gia, tiếp cận chủ nghĩa Marx–Lenin, truyền bá tư tưởng giải phóng dân tộc và chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hiểu hành trình theo logic “đi – tìm – chuẩn bị – thống nhất” sẽ giúp học sinh ghi nhớ lâu và đánh giá đúng vai trò lịch sử của Nguyễn Ái Quốc.
Giữ chỉ tiêu sớm
Nhận ngay học bổng lên tới 70% học phí
Câu hỏi thường gặp
Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước vào ngày nào?
Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng trên tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình tìm con đường giải phóng dân tộc.
Sự kiện nào đánh dấu Nguyễn Ái Quốc tìm thấy con đường cứu nước?
Tháng 7/1920, sau khi đọc luận cương của Lenin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, Nguyễn Ái Quốc xác định con đường cách mạng vô sản phù hợp với sự nghiệp giải phóng Việt Nam.
Vì sao Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên có vai trò quan trọng?
Hội truyền bá chủ nghĩa Marx–Lenin, đào tạo cán bộ và thúc đẩy phong trào công nhân, qua đó chuẩn bị về tổ chức cho sự ra đời của một đảng cộng sản ở Việt Nam.
Vai trò nổi bật của Nguyễn Ái Quốc trong việc thành lập Đảng là gì?
Người chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức và cán bộ; đồng thời chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đầu năm 1930, thông qua những văn kiện chính trị đầu tiên của Đảng.
Copy link
Đã sao chép
Tin tức mới nhất
Nhập học liền tay