Tư duy định tính là gì? Hướng dẫn làm phần tư duy định tính
Giải đáp thắc mắc tư duy định tính là gì giúp học sinh lớp 12 chủ động làm chủ cấu trúc bài thi HSA đánh giá năng lực. Đây là phần thi kiểm tra toàn diện năng lực sử dụng ngôn ngữ, tư duy đọc hiểu và khả năng suy luận logic tiếng Việt.
Kỳ thi Đánh giá năng lực (HSA) của Đại học Quốc gia Hà Nội đã trở thành phương thức tuyển sinh quan trọng đối với học sinh trung học phổ thông trên toàn quốc. Trong đó, phần tư duy định tính chiếm một phần ba tổng số điểm của toàn bộ bài thi. Nhiều bạn học sinh thường cảm thấy hoang mang vì không nắm rõ định dạng câu hỏi và chưa tìm ra phương pháp tư duy phù hợp để xử lý các đoạn văn dài.
Bài viết này phân tích bản chất môn thi, giải mã các dạng bài xuất hiện trong đề thi và chia sẻ kinh nghiệm ôn luyện thực tế giúp sĩ tử bứt phá điểm số.
Tư duy định tính là gì trong kỳ thi đánh giá năng lực HSA?
Tư duy định tính là năng lực thấu hiểu, phân tích, đánh giá và ứng dụng ngôn ngữ tiếng Việt để giải quyết các bài toán về đọc hiểu, logic ngữ nghĩa và văn bản. Trong kỳ thi HSA, phần tư duy định tính gồm 50 câu hỏi trắc nghiệm Ngữ văn, đo lường khả năng suy luận ngôn ngữ của thí sinh.
Vai trò của phần tư duy định tính đối với sĩ tử
Bài thi tư duy định tính không đơn thuần kiểm tra khả năng học thuộc lòng các tác phẩm văn học trong sách giáo khoa. Kỳ thi tập trung đánh giá năng lực ứng dụng tiếng Việt, tư duy đọc hiểu và khả năng phân tích ngữ liệu ngoài chương trình.
Thí sinh sở hữu tư duy ngôn ngữ tốt sẽ dễ dàng đạt điểm số cao, mở rộng cơ hội trúng tuyển vào các trường đại học top đầu. Nếu thiếu phương pháp ôn tập tư duy định tính đúng đắn, học sinh rất dễ mất điểm ở những câu hỏi bẫy logic hoặc câu hỏi dùng từ sai ngữ cảnh.
Hướng dẫn làm phần tư duy định tính
Phần thi tư duy định tính bắt đầu từ câu hỏi số 51 - 100 (tổng 50 câu hỏi) bắt đầu làm sau khi thí sinh kết thúc phần thi định lượng. Toàn bộ 50 câu hỏi của phần tư duy định tính đều có dạng câu hỏi trắc nghiệm. Ma trận đề thi như sau:
| STT câu hỏi | Phạm vi ngữ liệu | Vùng kiến thức/ Đơn vị kiến thức | NB | TH | VD | |
| Từ câu 51 đến 70: Kiểm tra kĩ năng đọc hiểu: 1 ngữ liệu đọc hiểu – 5 câu hỏi | Đọc hiểu | |||||
| 51-55: Sóng | 51 | 12 | Biện pháp tu từ | 1 | ||
| 52 | Nội dung | 1 | ||||
| 53 | Nội dung | 1 | ||||
| 54 | Chủ đề | 1 | ||||
| 55 | Biện pháp tu từ | 1 | ||||
| 56-60: Nhìn về vốn văn hóa dân tộc | 56 | 12 | Nội dung | 1 | ||
| 57 | Phong cách ngôn ngữ | 1 | ||||
| 58 | Nội dung | 1 | ||||
| 59 | Luận điểm chính | 1 | ||||
| 60 | Thao tác lập luận | 1 | ||||
| 61-65: Bí mật sinh tồn ở sinh vật | 61 | Ngoài | Nội dung | 1 | ||
| 62 | Nội dung | 1 | ||||
| 63 | Hình thức đoạn văn | 1 | ||||
| 64 | Nghĩa của từ | 1 | ||||
| 65 | Nghĩa của từ | 1 | ||||
| 66-70: Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội | 66 | Ngoài | Luận điểm chính | 1 | ||
| 67 | Nội dung | 1 | ||||
| 68 | Nội dung | 1 | ||||
| 69 | Nội dung | 1 | ||||
| 70 | Nghĩa của từ | 1 | ||||
| Từ câu 71 đến câu 78: Kiểm tra kiến thức Tiếng Việt | Tiếng Việt | |||||
| 71-75:Xác định một từ/cụm từ SAI về ngữ pháp/ ngữ nghĩa/logic/phong cách | 71 | Dùng từ | 1 | |||
| 72 | Dùng từ | 1 | ||||
| 73 | Dùng từ | 1 | ||||
| 74 | Dùng từ | 1 | ||||
| 75 | Dùng từ | 1 | ||||
| 76-78: Chọn 1 từ mà nghĩa của nó KHÔNG cùng nhóm với các từ còn lại | 76 | Nghĩa của từ | 1 | |||
| 77 | Nghĩa của từ | 1 | ||||
| 78 | Nghĩa của từ | 1 | ||||
| Từ câu 79 đến câu 80: Kiểm tra kiến thức Văn học | Văn học | |||||
| 79 | Thể loại văn học | 1 | ||||
| 80 | Qúa trình văn học | 1 | ||||
| Từ câu 81 đến câu 85: Kiểm tra kiến thức Tiếng Việt | Tiếng Việt | |||||
| 81-85: Chọn từ/cụm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống để hoàn thành câu | 81 | Dùng từ | 1 | |||
| 82 | Dùng từ | 1 | ||||
| 83 | Dùng từ | 1 | ||||
| 84 | Dùng từ | 1 | ||||
| 85 | Dùng từ | 1 | ||||
| Từ câu 86 đến 100: Kiểm tra kĩ năng đọc hiểu: 1 ngữ liệu đọc hiểu – 1 câu hỏi | Đọc hiểu | |||||
| Chữ người tử tù | 86 | 11 | Nghệ thuật nổi bật | 1 | ||
| Nghệ thuật điện ảnh | 87 | Ngoài | Phong cách ngôn ngữ | 1 | ||
| Đất nước – NKĐ | 88 | 12 | Nghệ thuật | 1 | ||
| Chiều xuân | 89 | 11 | Biện pháp tu từ | 1 | ||
| Những đứa con trong gia đình | 90 | 12 | Nhân vật | 1 | ||
| Vợ nhặt | 91 | 12 | Nhân vật | 1 | ||
| Rừng xà nu | 92 | 12 | Hình tượng | 1 | ||
| Người lái đò sông Đà | 93 | 12 | Bút pháp nghệ thuật | 1 | ||
| Tương tư | 94 | 11 | Hình ảnh | 1 | ||
| Chiếc thuyền ngoài xa | 95 | 12 | Người kể chuyện | 1 | ||
| Việt Bắc | 96 | 12 | Nội dung | 1 | ||
| Hồn Trương Ba, da hàng thịt | 97 | 12 | Giọng điệu | 1 | ||
| Chí Phèo | 98 | 11 | Nghệ thuật trần thuật | 1 | ||
| Tuyên ngôn độc lập | 99 | 12 | Biện pháp tu từ | 1 | ||
| Đất nước – NKĐ | 100 | 12 | Chủ đề | 1 | ||
| Tổng | – Số lượng các văn bản đọc hiểu trong SGK lớp 12: 12/19 =
63% – Số lượng các văn bản đọc hiểu trong SGK lớp 11: 4/19 = 21% – Số lượng các văn bản đọc hiểu ngoài SGK: 3/19 = 16% |
27 | 17 | 6 | ||
| Tỉ lệ | 54% | 34% | 12% | |||
Chiến thuật làm bài:
Bước 1: Thí sinh dành 25 - 30 phút đầu lần lượt giải quyết 30 câu hỏi ở phần trắc nghiệm ngắn theo trình tự:
- 5 câu chọn Đối tượng (từ/tác giả/tác phẩm) không cùng nhóm…
- 5 câu Chọn từ/cụm từ điền vào chỗ trống…
- 5 câu Xác định từ/cụm từ SAI…
- 15 câu Đọc hiểu ngữ liệu dài trả lời 1 câu hỏi
Lưu ý: Câu nào khó để lại và đánh dấu ra giấy nháp (tỉ lệ câu để lại chỉ nên dưới 5 câu để đảm bảo không gây ra “gánh nặng” cho bước 2)
Bước 2: Trong 25 - 30 phút tiếp theo tiếp tục giải quyết 20 câu hỏi phần trắc nghiệm Đọc hiểu theo trình tự:
- Đọc hiểu ngữ liệu Sách giáo khoa (10 câu). Phần này phải làm triệt để dù có những câu không chắc chắn về đáp án. Sau khi làm xong quay trở lại giải quyết những câu hỏi còn lại ở Bước 1 (Nếu làm tốt đến bước này thí sinh có để đạt ngưỡng 35 – 40 điểm)
- Đọc hiểu ngữ liệu ngoài Sách giáo khoa (10 câu). Phần này thường là 10 câu hỏi khó nên thí sinh cần dành ra ít nhất 15 đến 20 phút đề giải. Thông thường những thí sinh đạt được điểm cao thường là những thí sinh giải quyết tốt phần câu hỏi này.
Bước 3: Sau khi làm xong toàn bộ, nếu còn thời gian thí sinh nên soát lại bài 1 lần trước khi chuyển sang phần tiếp theo
Cách ôn tập tư duy định tính
Về kiến thức: Phần tư duy định tính kiểm tra kiến thức Văn học và Tiếng Việt của các thí sinh. Nội dung kiểm tra trong phần này không chỉ dừng lại ở nhóm văn bản trong chương trình sách giáo khoa mà còn cả các văn bản bên ngoài liên quan đến các lĩnh vực trong cuộc sống. Học sinh phải chuẩn bị một lượng kiến thức lớn không chỉ trong sách vở mà còn phải thông hiểu các vấn đề của xã hội.
Về kỹ năng: Phần tư duy định tính được đánh giá là khá dài, để hoàn thành xong toàn bộ 50 với 50 phút (tức 1 phút/1 câu) các thí sinh cần học cách phân bổ thời gian làm bài hợp lý. Luyện tập nhiều đề thi thử để tăng phản xạ, từ đó rút ngắn thời gian làm bài.
Cách ôn tập tư duy định tính
Lộ trình ôn tập tư duy định tính hiệu quả cho học sinh lớp 12
Chiến lược ôn tập tư duy định tính nên được chia thành 3 giai đoạn rõ ràng nhằm tích lũy kiến thức hệ thống.
-
Giai đoạn 1 (Tích lũy nền tảng): Ôn tập hệ thống tác phẩm văn học THPT và củng cố kiến thức tiếng Việt về từ loại, thành phần câu, phong cách ngôn ngữ.
-
Giai đoạn 2 (Rèn kỹ năng theo dạng bài): Giải quyết từng dạng câu hỏi tư duy định tính riêng biệt để đánh giá và khắc phục điểm yếu.
-
Giai đoạn 3 (Luyện đề bấm giờ): Làm đề thi thử HSA hoàn chỉnh trong 53 phút để rèn luyện tâm lý thi đấu và kỹ năng quản lý thời gian.
Xem thêm: Muốn đi làm sớm sau THPT: Nên chọn Đại học hay Cao đẳng Quốc tế?
Lời kết
Hiểu rõ tư duy định tính là gì cùng các phương pháp giải đề thông minh sẽ giúp bạn tự tin chinh phục điểm số cao trong kỳ thi đánh giá năng lực HSA. Hãy xây dựng kế hoạch học tập ngay hôm nay để sẵn sàng bước vào kỳ thi.
Nếu bạn đang tìm kiếm môi trường học tập chuẩn quốc tế, xét tuyển thẳng bằng học bạ THPT không chịu áp lực điểm số thi cử, hãy đăng ký nhận tư vấn ngay tại BTEC FPT!
Giữ chỉ tiêu sớm
Nhận ngay học bổng lên tới 70% học phí
Câu hỏi thường gặp
Q1: Phần tư duy định tính HSA gồm bao nhiêu câu và làm trong bao lâu?
-> A: Phần tư duy định tính gồm 50 câu hỏi trắc nghiệm, thời gian làm bài là 53 phút.
Q2: Ôn tập tư duy định tính có cần học thuộc lòng toàn bộ tác phẩm văn học không?
-> A: Không cần học thuộc lòng. Thí sinh chỉ cần nắm vững kiến thức trọng tâm và kỹ năng đọc hiểu ngữ liệu.
Q3: Cách làm tư duy định tính khi gặp câu hỏi đọc hiểu đoạn văn quá dài là gì?
-> A: Đọc câu hỏi trước, xác định từ khóa, sau đó tra cứu thông tin trực tiếp trong ngữ liệu để tìm đáp án.
Copy link
Đã sao chép
Tin tức mới nhất
Nhập học liền tay
