Bạn đang thắc mắc tư duy định lượng là gì và tại sao phần thi này lại đóng vai trò quyết định trong kỳ thi Đánh giá năng lực (HSA)? Bài viết này sẽ giải mã toàn bộ khái niệm, cấu trúc đề thi, cùng mẹo làm bài tư duy định lượng hiệu quả giúp học sinh Lớp 12 tự tin bứt phá điểm số.

Tư duy định lượng là gì? Bản chất phần thi tư duy định lượng đánh giá năng lực

Tư duy định lượng là gì? Đây là khả năng suy luận, phân tích và giải quyết vấn đề dựa trên các dữ liệu số, biểu đồ, công thức toán học và logic. Trong các kỳ thi đánh giá năng lực (như HSA của ĐHQGHN), phần tư duy định lượng kiểm tra năng lực vận dụng kiến thức toán học vào thực tế thay vì chỉ học thuộc công thức.

Khác biệt cốt lõi giữa Toán học THPT và kỹ năng tư duy định lượng

Nhiều sĩ tử thường nhầm lẫn bài tập tư duy định lượng với môn Toán trong kỳ thi Tốt nghiệp THPT. Thực tế, hai bài thi này có bản chất hoàn toàn riêng biệt:

• Môn Toán THPT: Chú trọng vào các phép tính phức tạp, biến đổi đại số chuyên sâu và tính toán thuần túy.

• Kỹ năng tư duy định lượng: Đòi hỏi người học đọc hiểu dữ liệu, trích xuất thông tin từ biểu đồ, nhận diện quy luật số học và đưa ra quyết định logic nhanh chóng.

Cấu trúc câu hỏi tư duy định lượng trong đề thi HSA

Bài thi tư duy định lượng đánh giá năng lực (điển hình như đề HSA) thường gồm 50 câu hỏi làm trong 75 phút. Cấu trúc câu hỏi phân bổ đa dạng:

• 35 câu hỏi trắc nghiệm khách quan: Thí sinh lựa chọn 1 đáp án đúng nhất trong 4 phương án.

• 15 câu hỏi điền đáp án: Đòi hỏi thí sinh tự tính toán và điền con số chính xác vào ô trống, không thể đoán mò.

Hướng dẫn làm phần tư duy định lượng

Tư duy định lượng là phần thi đầu tiên, bắt đầu từ câu hỏi số 1 - 50 (tổng 50 câu hỏi). Toàn bộ 50 câu hỏi của phần tư duy định tính đều có dạng câu hỏi trắc nghiệm.

Kiến thức trong phần tư duy định lượng tương đối rộng, trải dài toàn bộ kiến thức THPT và không trọng tâm cố định vào kiến thức của lớp 10 hay 11 hoặc 12. Cấu trúc ma trận tư duy định lượng của đề thi mẫu ĐHQGHN được phân bổ như sau:

Phần thi tư duy định lượng gồm 50 câu hỏi với thời gian làm bài là 75 phút. Như vậy, trung bình mỗi câu hỏi thí sinh chỉ có khoảng 1 phút 30 giây để đọc đề và chọn đáp án. Vì vậy, để xử lý được toàn bộ 50 câu hỏi trong 75 phút với một khối lượng kiến thức rất rộng và dàn trải thì các thí sinh phải trang bị kỹ năng kiểm soát thời gian làm bài, phân bổ thời gian làm bài theo cấp độ từ dễ đến khó:

• Phần câu hỏi nhận biết chỉ có 4 câu, chiếm 8%: Đây là các câu hỏi dễ, bạn nên ưu tiên xử lý trước và làm cẩn thận, tránh bị mất điểm ở những câu hỏi dễ này. Những câu hỏi này chỉ ở dạng nhận biết, chỉ cần đọc đề bài là có thể quyết định đáp án luôn.
• Phần câu hỏi thông hiểu và vận dụng: Phần câu hỏi thông hiểu và vận dụng chiếm phần lớn trong đề thi, quyết định điểm số của các sĩ tử. Chính vì vậy, các sĩ tử cần đầu tư nhiều thời gian nhất vào 2 phần quan trọng này. Để tối ưu thời gian làm bài nhất, bạn hãy sử dụng máy tính cầm tay một cách triệt để.
• Phần câu hỏi vận dụng cao khá ít chỉ có 3 câu tức 6%: Nếu bạn không đặt mục tiêu 9 hoặc 10 điểm thì bạn không nên tập chung quá nhiều thời gian với những câu hỏi vận dụng cao bởi đây là những câu hỏi khó, mất thời gian. Chỉ làm những câu hỏi này khi đã hoàn thành xong các câu hỏi thông hiểu và vận dụng.

Cách ôn tập tư duy định lượng

Về kiến thức: Nội dung phần thi tư duy định lượng có hệ thống kiến thức trải rộng từ lớp 10 - 12 ở tất cả các chuyên đề theo cấp độ từ nhận biết đến vận dụng cao. Để đạt điểm số cao, các bạn học sinh cần học đều, không học tủ. Các sĩ tử nên xây dựng hệ thống đề cương, sơ đồ tư duy hệ thống lại kiến thức để học tập hiệu quả và ghi nhớ lâu hơn.

Về kỹ năng:

• Để quen với các dạng bài, cấu trúc đề và tăng phản xạ làm bài, các sĩ tử cần luyện giải đề thường xuyên. Sau khi giải xong, việc chữa lại đề là vô cùng cần thiết, quá trình này giúp các bạn nhận ra những lỗ hổng kiến thức của bản thân từ đó, ôn tập lại kỹ càng. Cứ lặp đi lặp lại như vậy điểm số của các bạn chắc chắn sẽ tăng lên trông thấy.
• Ngoài ra, đa số các câu hỏi tư duy định lượng đều kiểm tra kiến thức toán học, vì vậy sẽ có một số mẹo làm bài nhanh bằng máy tính cầm tay mà các bạn có thể tận dụng để tiết kiệm thời gian làm bài.

Lời kết

Hiểu rõ tư duy định lượng là gì và luyện tập đúng phương pháp sẽ giúp bạn tự tin chinh phục điểm số cao trong các kỳ thi đánh giá năng lực. Tuy nhiên, kỳ thi chỉ là một cột mốc. Việc chọn đúng môi trường học tập thực chiến, phát triển năng lực bản thân mới là bước đệm quan trọng nhất cho sự nghiệp tương lai.

Năm 2027, Cao đẳng Anh Quốc BTEC FPT dành tặng Quỹ học bổng "Cùng BTEC bước ra thế giới" với các mức từ 10% đến 70% học phí cho học sinh 2K9

Xem thêm: Học nhanh, đi làm sớm: Học sinh lớp 12 nên cân nhắc điều gì?

Câu hỏi thường gặp -

Q1: Mất gốc Toán có làm tốt phần tư duy định lượng được không?

A: Hoàn toàn được. Phần tư duy định lượng chú trọng vào khả năng suy luận logic và đọc hiểu số liệu thực tế hơn là các phép biến đổi toán học phức tạp. Bằng cách ôn luyện theo dạng bài và nắm chắc công thức cơ bản, bạn hoàn toàn có thể đạt điểm khá trở lên.

Q2: BTEC FPT có xét tuyển bằng điểm thi tư duy định lượng không?

A: BTEC FPT không bắt buộc xét điểm thi tư duy định lượng. Nhà trường áp dụng phương thức xét tuyển thẳng dựa trên kết quả tốt nghiệp THPT hoặc học bạ THPT, giúp thí sinh giảm bớt áp lực thi cử.

Q3: Thi tư duy định lượng HSA có được mang máy tính bỏ túi vào phòng thi không?

A: Có. Thí sinh được phép mang các loại máy tính bỏ túi không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo vào phòng thi.