Làm sao để tối ưu hóa việc vận chuyển hàng hóa quốc tế? Dành cho các bạn Gen Z đam mê sự xê dịch và khát khao làm chủ nền kinh tế toàn cầu, bài viết này sẽ giải mã toàn bộ chuỗi cung ứng logistics. Đồng thời, mở ra lộ trình nghề nghiệp rực rỡ với thu nhập ngàn đô tại các tập đoàn đa quốc gia.

Vận chuyển hàng hóa quốc tế là gì? Quy trình vận hành ra sao?

Vận chuyển hàng hóa quốc tế là quá trình điều phối, giao nhận và di chuyển hàng hóa từ quốc gia này sang quốc gia khác. Quá trình này kết hợp nhiều phương thức vận tải, thủ tục hải quan và giải pháp kho bãi nhằm đảm bảo hàng hóa đến tay người nhận nhanh chóng, an toàn và tối ưu chi phí.

Hiểu đúng bản chất của quy trình giao nhận hàng hóa

Trong kỷ nguyên thương mại điện tử bùng nổ, vận chuyển hàng hóa quốc tế không chỉ đơn thuần là việc bốc xếp một thùng hàng lên tàu hoặc máy bay. Nó là một hệ sinh thái phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa hàng chục bên liên quan.

Các thực thể tham gia bao gồm nhà sản xuất, đơn vị giao nhận hàng hóa (Forwarder), hãng tàu/hãng hàng không, cơ quan hải quan hai nước, và các nhà cung cấp dịch vụ kho bãi (3PL/4PL). Chỉ một sai sót nhỏ về giấy tờ hay sự cố thời tiết cũng có thể làm gián đoạn cả một chuỗi dây chuyền.

Chính vì tính chất phức tạp này, ngành công nghiệp tỷ đô này luôn đòi hỏi những nhân sự có tư duy logic sắc bén, kỹ năng đàm phán tốt và khả năng xử lý khủng hoảng nhanh nhạy.

5 Mắt xích cốt lõi trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Để một lô hàng hoàn tất hành trình vận chuyển hàng hóa quốc tế, nó bắt buộc phải đi qua 5 giai đoạn cốt lõi sau:

• Xử lý đơn hàng & Đóng gói: Hàng hóa được phân loại, đóng gói theo tiêu chuẩn quốc tế để chịu được tác động vật lý và biến đổi khí hậu trong suốt hành trình.
• Vận tải nội địa (First-mile): Hàng được đưa từ kho của nhà xuất khẩu đến cảng biển hoặc sân bay quốc tế.
• Thủ tục hải quan xuất khẩu: Khai báo thông tin lô hàng, đóng thuế (nếu có) và nhận giấy thông quan từ cơ quan nhà nước.
• Chặng vận tải chính (Main-carriage): Hàng hóa vượt đại dương hoặc ranh giới quốc gia bằng tàu biển, máy bay hoặc xe tải xuyên quốc gia.
• Hải quan nhập khẩu & Giao hàng (Last-mile): Lô hàng được thông quan tại nước đích và giao đến tận tay người tiêu dùng cuối cùng.

4 Phương thức vận chuyển hàng hóa quốc tế phổ biến nhất hiện nay?

Có 4 phương thức vận chuyển hàng hóa quốc tế chủ đạo: Đường hàng không (nhanh nhưng chi phí cao), Đường biển (chi phí thấp, chở được khối lượng khổng lồ), Đường bộ (linh hoạt giao nhận xuyên biên giới) và Đường sắt (cân bằng giữa tốc độ và chi phí cho các quãng đường dài liên lục địa).

Vận tải đường hàng không - Ông vua tốc độ

Khi thời gian là yếu tố sống còn, đường hàng không là lựa chọn số một cho vận chuyển hàng hóa quốc tế. Phương thức này thường được sử dụng cho các mặt hàng có giá trị cao, đồ điện tử, dược phẩm hoặc hàng hóa dễ hư hỏng.

Dù cước phí rất cao, nhưng thời gian giao hàng (Transit time) có thể rút ngắn từ vài tuần xuống chỉ còn 1-3 ngày. Sự an toàn tuyệt đối và rủi ro lưu kho thấp là điểm cộng lớn khiến các tập đoàn công nghệ sẵn sàng chi trả mạnh tay cho vận tải hàng không.

Vận tải đường biển - Bài toán tối ưu chi phí

Chiếm đến hơn 80% khối lượng thương mại toàn cầu, đường biển là xương sống của nền kinh tế. Đây là phương thức vận chuyển hàng hóa quốc tế hoàn hảo cho hàng siêu trường, siêu trọng, nông sản, khoáng sản và hàng may mặc xuất khẩu.

Sức chứa của một siêu tàu container (như Triple-E của Maersk) có thể lên tới hơn 20,000 TEU. Nhờ quy mô khổng lồ, chi phí vận tải trên mỗi đơn vị hàng hóa được giảm xuống mức tối thiểu, tạo ra lợi thế cạnh tranh về giá cho doanh nghiệp.

Vận tải đường bộ - Linh hoạt vận chuyển xuyên biên giới

Đối với các quốc gia có chung đường biên giới đất liền như Việt Nam, Trung Quốc, Lào hay Campuchia, đường bộ đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Hoạt động vận chuyển xuyên biên giới qua đường bộ mang lại sự linh hoạt tuyệt vời.

Xe tải có thể lấy hàng tận kho (Door-to-door) mà không phải qua quá nhiều khâu trung chuyển phức tạp. Đây cũng là phương thức kết nối không thể thiếu để đưa hàng hóa từ cảng biển/sân bay về các khu công nghiệp hoặc trung tâm phân phối.

Vận tải đường sắt - Giải pháp an toàn, ổn định

Trong mạng lưới vận chuyển hàng hóa quốc tế, đường sắt nổi lên như một giải pháp dung hòa tuyệt vời. Chi phí rẻ hơn hàng không và tốc độ nhanh hơn đường biển.

Đặc biệt, mạng lưới đường sắt liên vận Á - Âu đang ngày càng phát triển, kết nối thẳng từ Trung Quốc, đi qua các nước Trung Á để tiến vào lòng Châu Âu. Phương thức này không bị ảnh hưởng nhiều bởi thời tiết khắc nghiệt trên biển hay biến động giá nhiên liệu máy bay.

Yếu tố nào giúp vận chuyển hàng hóa quốc tế về Việt Nam siêu tốc?

Sức mạnh của Generative AI và Internet vạn vật (IoT)

Trong kỷ nguyên số, tốc độ của vận chuyển hàng hóa quốc tế không chỉ phụ thuộc vào động cơ máy móc mà còn được quyết định bởi dữ liệu.

Công nghệ Internet vạn vật (IoT) với các cảm biến gắn trên container cho phép theo dõi vị trí, nhiệt độ và độ ẩm lô hàng theo thời gian thực (Real-time tracking). Generative AI (Trí tuệ nhân tạo tạo sinh) được ứng dụng để dự báo rủi ro chuỗi cung ứng, tự động đề xuất tuyến đường tránh bão hoặc tắc nghẽn cảng biển, giúp tiết kiệm hàng triệu USD cho doanh nghiệp.

Tối ưu hóa thủ tục hải quan điện tử

Một trong những nút thắt lớn nhất của vận chuyển hàng hóa quốc tế trước đây là thủ tục giấy tờ. Hiện nay, Việt Nam đã áp dụng thành công hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS).

Việc ứng dụng khai báo điện tử giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hải quan từ vài ngày xuống chỉ còn vài phút đối với các luồng xanh. Chứng từ điện tử (e-AWB, e-B/L) dần thay thế bản giấy, loại bỏ nguy cơ kẹt hàng tại cảng do thất lạc chứng từ gốc.

Hệ thống kho bãi thông minh (Smart Warehouse)

Để tiếp nhận khối lượng khổng lồ từ các chuyến vận chuyển hàng hóa quốc tế, hệ thống kho vận tại Việt Nam đang trải qua cuộc cách mạng.

Sự xuất hiện của Robot tự hành (AGV), hệ thống phân loại hàng tự động và phần mềm quản lý kho (WMS) giúp việc nhập - xuất hàng diễn ra với tốc độ chóng mặt. Những công nghệ này giảm thiểu tối đa sai sót của con người, đảm bảo hàng hóa luôn sẵn sàng cho chặng giao hàng cuối cùng (last-mile delivery).

Xem thêm: Quản lý kho là gì? Định nghĩa & Cách kiểm soát hàng hóa tối ưu

Học Logistics ở đâu để làm chủ ngành vận chuyển hàng hóa quốc tế?

Cao đẳng Anh Quốc BTEC FPT - Tinh hoa giáo dục thực tiễn

Để chinh phục đỉnh cao của lĩnh vực vận chuyển hàng hóa quốc tế, bạn cần một bệ phóng học thuật đạt chuẩn toàn cầu. Cao đẳng Anh Quốc BTEC FPT tự hào là đơn vị tiên phong trong mô hình đào tạo quốc tế tại Việt Nam.

BTEC FPT là sự kết hợp tinh hoa giữa Tổ chức Giáo dục FPT và Tổ chức Giáo dục Pearson - Vương quốc Anh. Với triết lý "Thực học - Thực làm", sinh viên không học lý thuyết suông mà được trực tiếp cọ xát qua hơn 15 dự án thực tế và đồ án tốt nghiệp cùng doanh nghiệp.

Lợi thế vượt trội của văn bằng BTEC HND Level 5

Hoàn thành chương trình học 2 năm (gồm 6 học kỳ) chuyên ngành Mua sắm và quản lý cung ứng (Logistics), sinh viên sẽ sở hữu tấm bằng BTEC HND Level 5 vô giá.

Bằng BTEC là văn bằng quốc tế chất lượng cao, được công nhận tại hơn 100 quốc gia và hơn 700 trường đại học trên thế giới. Trên 70% các chương trình đại học tại Anh Quốc chấp nhận sinh viên có bằng Pearson BTEC HND vào học năm cuối để lấy bằng Cử nhân.

Điều này đồng nghĩa, am hiểu sâu sắc về vận chuyển hàng hóa quốc tế, bạn hoàn toàn có thể chọn đi làm ngay tại các tập đoàn đa quốc gia, hoặc chuyển tiếp (Top-up) lấy bằng Đại học quốc tế một cách dễ dàng, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí. Chương trình này được nhập khẩu 100% từ nước Anh, trang bị hoàn chỉnh song song kiến thức và kỹ năng.

Cơ hội việc làm rộng mở cho sinh viên

Khám phá lộ trình học tập chuyên sâu ngành Mua sắm và quản lý cung ứng

Chương trình ngành Logistics tại BTEC FPT kéo dài 976 giờ, không chỉ trang bị kiến thức nền tảng mà còn đào tạo quy trình vận hành toàn diện. Sinh viên được học cách điều phối vận chuyển hàng hóa quốc tế, quản lý kho bãi, tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Xuyên suốt 6 học kỳ, sinh viên sẽ được chinh phục các môn học chuyên môn vô cùng thực tiễn để quản lý hoàn hảo một chuỗi vận chuyển hàng hóa quốc tế:

• Học kỳ 1 & 2: Làm quen với Môi trường kinh doanh đương đại, Kế hoạch và quy trình Marketing, Quản trị nguồn nhân lực, Nguyên lý kế toán
• Học kỳ 3 & 4: Đào sâu vào Quản trị dự án kinh doanh, Luật kinh doanh, Quản trị hành vi tổ chức, Thống kê kinh tế
• Học kỳ 4 & 5 (Các môn học chuyên sâu): Đây là lúc bạn thực sự làm chủ vận chuyển hàng hóa quốc tế qua các môn: Nguyên tắc quản lý vận hành (Principles of Operations Management), Thu mua và quản lý chuỗi cung ứng (Procurement and Supply Chain Management), Kỹ năng đàm phán và đấu thầu (Pitching and Negotiation Skills)
• Học kỳ 6: Hoàn thiện Đồ án tốt nghiệp thực tế (120 giờ) với doanh nghiệp

Bên cạnh đó, chương trình tiếng Anh dự bị (5 level) giúp sinh viên gỡ bỏ hoàn toàn rào cản ngôn ngữ, sẵn sàng bước vào thị trường vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng phong thái tự tin nhất. Khóa học Phát triển cá nhân (PDP) áp dụng bộ Kỹ năng Thế kỷ 21 do Pearson Education phát triển sẽ mài giũa kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề.

Ngành vận chuyển hàng hóa quốc tế đang bùng nổ, mở ra cánh cửa sự nghiệp vô tận với mức thu nhập đáng mơ ước cho những ai nắm bắt cơ hội ngay từ hôm nay. Đừng để tuổi trẻ trôi qua một cách nhàm chán, hãy trở thành một "nhạc trưởng" điều phối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp 

Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường nào là rẻ nhất?

Đường biển là phương thức tối ưu chi phí nhất. Nhờ sức chứa container khổng lồ, cước phí được chia nhỏ, cực kỳ phù hợp cho hàng hóa cồng kềnh, siêu trọng hoặc hàng nguyên vật liệu không yêu cầu thời gian giao gấp.

Gen Z học ngành gì để làm việc trong lĩnh vực vận tải quốc tế?

Gen Z nên theo học chuyên ngành Mua sắm và quản lý cung ứng (Logistics). Chương trình này trang bị toàn diện kỹ năng quản lý kho bãi, xuất nhập khẩu, vận hành chuỗi cung ứng và giao nhận hàng hóa toàn cầu.

Học Logistics tại BTEC FPT có cần giỏi tiếng Anh từ trước không?

Không bắt buộc. Sinh viên sẽ được kiểm tra đầu vào và đào tạo Tiếng Anh dự bị từ con số 0 (lên đến 5 level) trước khi vào học chuyên ngành vận chuyển hàng hóa quốc tế. Nếu có IELTS 5.5, bạn sẽ được học thẳng chuyên ngành[cite: 8].

Hoạt động vận chuyển xuyên biên giới cần những loại giấy tờ gì cơ bản?

Để thực hiện vận chuyển xuyên biên giới trót lọt, doanh nghiệp bắt buộc phải có Vận đơn (Bill of Lading/Airway Bill), Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), Phiếu đóng gói (Packing List) và Tờ khai hải quan điện tử.

BTEC FPT

Hotline: 0329 605 828

Fanpage: https://web.facebook.com/fptbtec

Website: https://btec.fpt.edu.vn/